მომავლის იმედს არ ვკარგავ

ჩემ თვალწინ, ვხედავ, გაიცრიცა გზაცა და ხიდიც,

ბურუსში ვიღაც მაინც ცეკვავს ფოქსტროტს და ტანგოს,

ზარმაცი ჩიტის "გუ. გუ გუ, გუს" წვიმებში ვითვლი,

ისევ ვაღმერთებ გრეგორი პეკს, ჯინას და გარბოს.

სულში ჩახლართულ მისტერიებს კანკალი გააქვთ,

გუგულის ბარტყი ისევ ანგრევს სხვა ჩიტის ბუდეს,

იმ ფრინველივით მეც მომავლის იმედს არ ვკარგავ,

მე თუ არა და, სხვა გაივლის დაკარგულ ხიდზე.

სარკე (ანზორ ფეიქრიშვილის ნაამბობიდან)

   ხუთი წლის ვიყავი, მამისაგან ინგლისიდან წერილი რომ მივიღეთ, ომის მერე აქ აღმოვჩნდი, საქართველოში ჯერჯერობით ვერ დავბრუნდები, ამა და ამ მისამართზე გამომიგზავნეთ წერილებიო. ცოცხალი აღარ გვეგონა, ამიტომ დედაჩემის, მამიდაჩემის, ბებია-ბაბუას სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა,  ომის მერე რომ არ დაბრუნდა, ყველას მკვდარი გვეგონა, თუმცა ამ სასიხარულო ამბავმა, ჩვენს ოჯახს კარგი არაფერი მოუტანა. რამდენიმე დღეში დედაჩემი დააპატიმრეს, როგორც სამშობლოს მოღალატის ცოლი, ჩვენი ბინა გაჩხრიკეს, წაიღეს მამის სურათები, საბუთები, ნივთები. ერთადერთი ფოტო შემოგვრჩა, არ ვიცი, მაშინდელი უშიშროების წარმომადგენლებმა, ის როგორ ვერ შეამჩნიეს, მაგიდაზე დასადგმელი სარკის უკანა მხარეზე იყო მოთავსებული. დედას ცხრა წელი ციხე მიუსაჯეს. დაიწყო ჩემი ხეტიალი, ხან ერთ ნათესავთან ვცხოვრობდი, ხან  - მეორესთან,  ყველაზე ხშირად, მაინც დეიდებთან მიხდებოდა ყოფნა, თუმცა ამ დეიდებს ქმრებიც ჰყავდათ, რომლებიც მაინცდამაინც დიდი სიხარულით არ ხვდებოდნენ ჩემს გამოჩენას  თავიანთ ოჯახებში, მოგეხსენებათ, რა დრო იყო, ყველგან შიში და სასოწარკვეთა სუფევდა, ამიტომ დიდი ხნით შეყოვნება არავისთან მიწევდა. ასე გაიარა ოთხმა წელმა, დედაჩემი ციხიდან  გამოუშვეს. დედა-შვილი ისევ შევერთდით, ბედნიერი ვიყავი, თუმცა სამშობლოს მოღალატის შვილის იარლიყით მიწევდა სკოლაში სიარული. სანამ დედა ციხეში იყო, მამისგან წერილები მოდიოდა, თუმცა პასუხის გამცემი არავინ იყო, ახლა ხშირად ვფიქრობ ხოლმე, ნეტავ, მამაჩემმა თუ იცოდა, რა შავ დღეში ჩაგვყარა მისმა გამოგზავნილმა წერილებმა? დარწმუნებული ვარ, არა და ალბათ, ვერც წარმოიდგენდა იმას, რომ სიხარულის ნაცვლად მის წერილებს ჩვენთვის ტანჯვა და ცრემლები მოჰქონდა. ბედნიერება დიდხანს არ დაგვცალდა მე და დედას, მეშვიდე და ბოლო წერილი მივიღეთ მამისგან, ინგლისის ჰავას ვერ ვეგუები, ჯანმრთელობა დამიზიანდა და ლათინურ ამერიკაში გადავდივარ საცხოვრებლადო, მისამართს შემდეგ წერილში გამოგიგზავნითო. რამდენიმე დღეში კვლავ უშიშროების თანამშრომლები დაგვადგნენ თავზე, უნდა გადაგასახლოთო, ვუყურებდი, როგორ ეხვეწებოდა დედა, რას გვერჩით, არაფერი დაგვიშავებიაო, ტიროდა, ემუდარებოდა შავი ტყავის ლაბადებში გამოწყობილ ადამიანებს, დანდობას სთხოვდა, მაგრამ ისინი თითქოს ადამიანებიც არ იყვნენ, ვიდექი და ვუყურებდი დედას, ჩემს ანგელოზსს, როგორ ეხვეოდნენ ყვავ-ყორნები, მაგრამ რისი გაკეთება შემეძლო ცხრა წლის ბიჭს, შიშისგან მუხლები მეკვეთებოდა, მივედი, დედას ჩავეხუტე, მეგონა, გავამაგრებდი, ისევ ჩაატარეს ჩხრეკა, რაც ადრინდელ ჩხრეკას გადაურჩა, ისიც წაიღეს, ის ფოტო კი, რომელიც სარკის უკანა მხარეს იყო ჩამაგრებული,  ისევ გადარჩა, მამა იმ სურათში თითქოს უჩინმაჩინად ქცეულიყო, ვერავინ ხედავდა. 
    კაცზე თექვსმეტ-თექვსმეტი კილოგრამის წაღების უფლება მოგვცეს, მაგრამ ჩვენ წასაღებიც აღარაფერი გვქონდა. შევკარით ერთი ბოღჩა და ყაზახეთის გზას დავადექით. მახსოვს საშინელი წამება, არ ვიცოდით სად მივყავდით.  ადგილზე, ყაზახეთში, სოფელ სლავიანკაში, ჩასულებსაც არ  დაგვხვდა უკეთესი სიტუაცია, მიწურებში მცხოვრებ ბერძნებთან გადაგვანაწილეს. არ მახსოვს ამაზე საშინელი წლები ჩემს ცხოვრებაში, შიმშილი, გაჭირვება, დედა დილიდან სამუშაოდ მიჰყავდათ, ბამბის საკრეფად, საქართველოდან 56 ათასი ოჯახი ვიყავით გადასახლებული. მე  მარტო ვრჩებოდი, სხვა ჩემნაირ ბიჭებს დავუმეგობრდი, ცურვა ვისწავლე, წყლის არხი იყო გაჭრილი იქვე ახლოს. ორ წელიწადზე მეტი იყო გასული, რაც იქ ვცხოვრობდით. მეთორმეტე წელიწადში ვიყავი გადასული. ერთ დღეს საღამოს სახლში დავბრუნდი, დედამ ჩემი შესვლა ვერ გაიგო, ის  მაგიდასთან იჯდა,  მამას ფოტო ეჭირა ხელში, რომელიც აქაც წამოიღო, ისევ სარკეში ჩამალული და დაჟინებით უყურებდა, გავშეშდი, მონუსხული ვუყურებდი ამ სურათს,  უცებ მან ტირილით შუაზე გადახია ფოტო, მომენტალურად ნაკუწებად აქცია ჩემი სათაყვანებელი მამის ხატი, რომელზეც, არ მოვიტყუები, ვლოცულობდი კიდეც, ღმერთმა მაპატიოს ეს მკრეხელობა. დედასთან მივირბინე, ხელებში ვეცი, სურათის ნაკუწები ხელში მეჭირა და ვყვიროდი: - რა ქენი, დედა, მამა მომიკალი? - ჩემმა ზარდამცემმა ყვირილმა ქალი გონს მოიყვანა, მაგრამ მე უკვე წყლის არხისკენ გავრბოდი, დედა უკან მომდევდა, - დაიცადე, შვილო, ყველაფერს აგიხსნი, - მომძახოდა, მაგრამ არაფრის გაგონება არ მსურდა, ხიდთან მივედი და წყალში გადავხტი, ვიგრძენი, დედაც გადმომყვა, ცალი თვალი მოვკარი მის თავსაფარს,  ჩემთვის დრო გაჩერდა, ფრენა ნელი იყო, დედა ტყვიასავით ჩაეშვა წყალში, ჩემზე ადრე, ვიცოდი, ცურვა არ იცოდა და მასაც ეგონა, რომ არც მე ვიცოდი ცურვა, თითქოს ჩემი დაჭერა სურდა, ხელები ჩემკენ გამოეშვირა. მეგონა, დაიხრჩობოდა,  მოკვდებოდა, კეთილმა ადამიანებმა გადაარჩინეს. მას მერე არასოდეს დამვიწყებია ის წუთები, ჩემი მფარველი ანგელოზი, ჩემი დედა ლამისაა ღმერთმა წაიყვანა, შენ ვერ აფასებ, არ უფრთხილდები, ვერ უვლიო. 
 მალე გარდაიცვალა საბჭოეთის ბელადი, სტალინი. გვითხრეს, საქართველოში გაბრუნებთო, პირველი ნაკადი გაემგზავრა კიდეც, ჯერი ჩვენზე იყო, სუფრა გვქონდა გაშლილი, სამშობლოში დაბრუნებას ვდღესასწაულობდით იქ მყოფი ქართველები. მოულოდნელად არხზე სამხედრო გემი გამოჩნდა, გაგვიკვირდა, რა ხდებაო, წასვლა ჩაიშალა, კიდევ წელიწადნახევარი დავყავით იქ, მხოლოდ ბერიას დაპატიმრების შემდეგ დავბუნდით საქართველოში. აღარ მახსოვს, ის სარკე იქიდან წამოვიღეთ თუ არა, აღარ მაინტერესებდა, მამაჩემის სურათი იქ აღარ იყო, დედის გახსენებაზე კი დღესაც ის ავბედითი დღე მახსენდება, კინაღამ სიცოცხლე რომ მოვუსწრაფე.

ტირის ვაშლი (სამაჩაბლოში დაღუპულებს)

არასოდეს მინატრია,
დავმჯდარიყავ ციხე-კოშკში,
ფეხქვეშ ნოხი გამეფინა,
ყმებისათვის მერტყა ქოში.
მეყოფოდა მწვანე ეზო,
ღელის პირას წაბლის სახლი,
ყვავილების ფანჩატურით,
ღობეებთან დიდი ვაშლით.
წამოწოლილს აივანზე
გაეცინა ჩემთვის წითელს,
მზის სხივების კორიანტელს
გაერბინა ბავშვის პირზე,
გამეზარდა ცხრა ვაჟკაცი,
ქვეყნისათვის სასახელო,
იქვე სდგმოდათ ცხრავეს სახლი,
გაეხარა ბარს და ბექობს...
ღელის პირას რომ ჩანს სახლი,
დღეს სავსეა მტრული ჯარით,
ცხრა ვაჟკაცი მიწის ქვეშ წევს,
ტირის ეზო, ბაღში -  ვაშლი.

ეკალ-ბარდში როგორ ვიარო?!

დაკბენილი და დაცხრილული  თან დამაქვს სული,
ვეძებ წყაროს წყალს, იქნებ სულში იამ იხაროს,
მაგრამ მასმევენ წყალის ნაცვლად შხამსა და ბალღამს,
ჩამოჭკნა ვარდიც, ეკალ-ბარდში როგორ ვიარო?!

ნიშანი ბოროტების

ათასი სული, დაფლეთილი, ნაკერ-ნაძონძი,
შელახული და ვერ უნახავთ ჯერაც სამყოფი,
გამოკეერილი ღრუბლებსა და ჩვენს მიწას შორის,
როგორც ნიშანი ბოროტების, ღვარცოფად  მოდის.

,

მე ჩავაბარე უკვე "თავანი"

მე ჩავაბარე უკვე "თავანი", მაგრამ დროება მომძახის "რა დროს?,
არ ჩაგითვალეს, სიტყვაც გითვალეს, რა თქვი, როდის? და ვისთან თქვი, რატომ?"
ვერ წამოვდექი, ვეღარ დავდექი მზესთან, არა ვარ იმისი ტოლი,
სიკეთეს ვმარცვლავ, არ იქცეს ღვარძლად, დამდევს ბოროტი ვით წიწილს ქორი.
ქალი ვარ, მაგრამ მივათრევ გუთანს, ხარს შევეხიდო მინდა შრომაში,
მზეს სხივებს ვაცლი დილაადრიან, რაც ჩამეტევა დაღლილ  მუჭაში,
მოვილოგინებ შიშველ მინდორში, ძუძუს ვაწოვებ ვენახს და ყანას,
მაგრამ გამოზრდილს დედის უბეში, სხვა მანქანებით სიავე კვალავს.
თითქოს დამინდეს და არც დამინდეს დედა, დაშლილი ათას სიმებად,
ისევ ტკბილ ხმაზე რომ  დავიმღერო, გთხოვთ, დამაბრუნოთ უძღებ შვილებთან,
ვაშლის სიმწიფის სუნი დგას ქარში, ქლიავმა უკვე მოისხა ჩერო,
წითურა თუ კი შეჰყრია ველებს, სახადს ხომ მალე მოიხდის, ღმერთო?!

ქუდი და მანდილი

ზოგს უნდა რომ ცაში ფრენდეს,
გამოესხას ჩიტის ფრთები,
ზოგს კიდევ რომ შრომებს წერდეს,
გახდეს დიდი მეცნიერი,
ზოგი მხოლოდ ფულზე ფიქრობს,
ამ ცხოვრებას უღებს ალღოს,
სხვა რომ წერს და ვიღაც ფრინავს,
ის ითვისებს ყველას სამყოფს,
ზოგს არ უნდა ცოლი, შვილი,
ვეღარ იტანს რკინის ბორკილს,
ამიტომაც იმას ნატრობს,
გაეყაროს ოჯახს, ცოლ-შვილს,
რომ იაროს თავისუფლად,
არტახები სულს უხუთავს,
სურს იცხოვროს მარტოდმარტო,
ის აკეთოს, რაც მას უნდა.
ზოგს თამაში უყვარს ბანქოს,
ზოგს კი - მხოლოდ ნარკოტიკი,
ავიწყდება ყველაფერი,
არავისი არ აქვს რიდი.
ეს ცხოვრება ჭრელი არის,
ჭრელი არის, ვხედავ, ხალხიც,
ამ ქვეყნის რომ არ აქვთ დარდი,
დასტყობია ქუდს და მანდილს.