რომ მიყვარდი, ვერ გაგენდე მაშინ,
სიყვარულს ვერ მიაზომებ არშინს,
მაღლა ციდან მზე გვესროდა სხივებს,
დაგიკრეფდი ენძელებს და იებს.
რომ გამეთბო შენთვის ცივი გული,
შენს კარებთან გავიფურჩქნე ვარდად,
"მიყვარხარო", - გავძახოდი სკვინჩებს,
შენთვის სათქმელს ვინახავდი დარდად.
Monday, March 18, 2019
Sunday, March 17, 2019
ყვითელი კაბა (იმერეთი, მოგონებებიდან)
ორი ბიძა მყავდა. ერთი მთაგორიან ადგილას ცხოვრობდა, მოგვიანებით ეს ადგილი დაიქცა, მიწამ პირი გახსნა და, მგონი, სახლებიც ჩაიტანა, მაცხოვრებლები ქვევით ბარში ჩამოასახლეს. ვაკვირებოდი, ყოველ ზაფხულს ლანდშაფტი როგორ იცვლებოდა, საოცარი რამ იყო, გორაკები, ფერდობები, ღობეები თითქოს გადაადგილდებოდა. ერთადერთი მთები არ იძვროდა, ზედ შეფენილი ტყეებიც ისეთივე რჩებოდა, ცვლილებას, ალბათ, ვერც შევამჩნევდი, ისინი ხომ ბუმბერაზები იყვნენ ჩემთან შედარებით. დღეს ის ადგილები დაცარიელებულია, აღარავინ ცხოვრობს. არადა რა ტკბილად მახსენდება ის სოფელი, ბავშვების ჟრიამული, ტყეში სოკოს საკრეფად წასვლა, ბიცოლაჩემის მონაყოლი ამბები ავ სულებზე. გარეთ გაკიდებულს წინდებს რომ არ დაგვატოვებინებდა ღამით, ჭინკები წაიღებენო. ეზოში მსხალი გვედგა, დამყნილი, სხვადასხვა ჯიშის მსხლებს ისხამდა და სხვადასხვა დროს, ჩემი ბიძაშვილები ყარაულობდნენ, რომელი დაასწრებდა გაყვითლებულის მოწყვეტას და ჩემთან მოტანას, პირი ჩაიტკბარუნეო. მსხლის ძირას ჭურები იყო ჩაწყობილი. სტუმრის მოსვლა და ჭურის გახსნა დიდი ზეიმი იყო ჩვენთვის, ამ პროცესს აუცილებლად ვესწრებოდი, მომცემდა ბიძაჩემი ორშიმოს ხელში და ამომაღებინებდა ჭურიდან ღვინოს,- გასინჯეო, - მეტყოდა, პირს გავაწკლაპუნებდი, კარგიაო, ვეტყოდი, იმასაც უხაროდა, ვითომ დიდ ვაჟკაცს გაესინჯა ვისმეს. ჩემი ორშიმო მქონდა, ბიძაჩემმა თავისი ხელით გამიკეთა, ხელს ვერავინ ახლებდა, განსაკუთრებული ადგილი ჰქონდა მიჩენილი "კუხნაში", როგორც მაშინ ეძახდნენ.
მეორე ბიძაც იმერეთში ცხოვრობდა, ოღონდ მისი სახლი დაბლობზე იდგა. ახლოში მდინარე ჩამოდიოდა, შევიკრიბებოდით ყველანი, რვა ბიძაშვილი და მე, დავაგუბებდით წყალს და იცოცხლე, მთელი დღე აღარ ამოვდიოდით იმ გუბურიდან. ვის ესმოდა ბიცოლაჩემი ოლიას ძახილი, მოდით საჭმელი ჭამეთო. ეზოში ჭა არ გვქონდა და მეზობელთან დავდიოდით წყლის მოსატანად. გავუყვებოდით ხოლმე ჭალას "ვედროებით" და დოქებით ხელში, ბროწეულის ხეები იდგა ბლომად და ტირიფები. რა დამავიწყებს წითელი ნაყოფით დახუნძლულ ბროწეულებს, გზას რომ გვიმშვენებდნენ, ბრწყინავდა ატლასის კანი მზეზე, სხივებს ისროდა, სიხარულისგან მიციმციმებდა თვალები, თითქოს მზე მედგა შიგნით, ღამით კი ციცინათელები მაოცებდნენ და მშთანთქავდნენ თავიანთი საოცარი ბრწინვალებით. რამდენი ხანია, ციცინათელა აღარც მინახავს! ერთი ისტორია მახსენდება ჩემი ბავშვობიდან. ყვითელი კაბა მქონდა, ოქროფერი, ბალერინას კაბას მაგონებდა, ბალეტი ძალიან მიყვარდა, ამის გამო კაბაც და თავს ვიწონებდი ხოლმე, ასეთივე ფერის ფეხსაცმელებიც მიყიდა დედამ. იმ დღესაც ჩავიცვი და ეზოში გამოვედი, წაროიდგინეთ ბალეტი და სოფლის ეზო ერთად, ხომ სასაცილოა?! იქვე ძროხა ბალახს ძოვდა. ეზოში დავრბოდი, რაღაცას ვსაქმიანობდი, უცებ უკნიდან დარტყმა ვიგრძენი, ჰაერში ავფრინდი და ღობეს გადავევლე, თვალისდახამხამებაში მიწაზე მოვადინე ზღართანი, თავიდან ვერაფერს მივხვდი, წამოვდექი, მაგრამ როცა ჩემი ოქროსფერი კაბა დავინახე დახეული, მწარე ცრემლებით ავტირდი, არ ვიცი, ამბობენ, ხარებს წითელი ფერი აღიზიანებთო, ჩვენი ძროხა კი ყვითელმა ფერმა გადარია, გამოექანა და რქებით ღობის გადაღმა გადამაფრინა, როგორც მერე ბიძაშვილები მიყვებოდნენ. რატომღაც ტკივილი არ მიგრძვნია, ეტყობა, მთელი დარტყმა ჩემს ულამაზეს ოქროსფერ კაბაზე მოვიდა, დიდხანს მეჭირა ხელში ქვედა ნაწილის დახეული და დაძონძილი ნაჭრები. როცა მივხვდი, რომ აღდგენა აღარ შეიძლებოდა, ნაგავში გადავუძახე. უკეთესი გექნებაო, მამშვიდებდა მთელი ბუნება: იქვე ჩიტები ჟღურტულებდნენ, ძაღლმაც ერთი-ორი დაიყეფა ჩემს გვერდით, ძროხას უჯავრდებოდა, კატამაც თავი გამისვა ნატკენ მუხლზე, ბიძაშვილებიც შემომეხვივნენ, ხელში ამიტაცეს და ციმ-ციმ შემიყვანეს სახლში. დღემდე არ მავიწყდება, ბალერინას ის ოქროსფერი კაბა და ყვითელი ფეხსაცმელები, რომლებიც მას მერე აღარც ჩამიცვამს.
მეორე ბიძაც იმერეთში ცხოვრობდა, ოღონდ მისი სახლი დაბლობზე იდგა. ახლოში მდინარე ჩამოდიოდა, შევიკრიბებოდით ყველანი, რვა ბიძაშვილი და მე, დავაგუბებდით წყალს და იცოცხლე, მთელი დღე აღარ ამოვდიოდით იმ გუბურიდან. ვის ესმოდა ბიცოლაჩემი ოლიას ძახილი, მოდით საჭმელი ჭამეთო. ეზოში ჭა არ გვქონდა და მეზობელთან დავდიოდით წყლის მოსატანად. გავუყვებოდით ხოლმე ჭალას "ვედროებით" და დოქებით ხელში, ბროწეულის ხეები იდგა ბლომად და ტირიფები. რა დამავიწყებს წითელი ნაყოფით დახუნძლულ ბროწეულებს, გზას რომ გვიმშვენებდნენ, ბრწყინავდა ატლასის კანი მზეზე, სხივებს ისროდა, სიხარულისგან მიციმციმებდა თვალები, თითქოს მზე მედგა შიგნით, ღამით კი ციცინათელები მაოცებდნენ და მშთანთქავდნენ თავიანთი საოცარი ბრწინვალებით. რამდენი ხანია, ციცინათელა აღარც მინახავს! ერთი ისტორია მახსენდება ჩემი ბავშვობიდან. ყვითელი კაბა მქონდა, ოქროფერი, ბალერინას კაბას მაგონებდა, ბალეტი ძალიან მიყვარდა, ამის გამო კაბაც და თავს ვიწონებდი ხოლმე, ასეთივე ფერის ფეხსაცმელებიც მიყიდა დედამ. იმ დღესაც ჩავიცვი და ეზოში გამოვედი, წაროიდგინეთ ბალეტი და სოფლის ეზო ერთად, ხომ სასაცილოა?! იქვე ძროხა ბალახს ძოვდა. ეზოში დავრბოდი, რაღაცას ვსაქმიანობდი, უცებ უკნიდან დარტყმა ვიგრძენი, ჰაერში ავფრინდი და ღობეს გადავევლე, თვალისდახამხამებაში მიწაზე მოვადინე ზღართანი, თავიდან ვერაფერს მივხვდი, წამოვდექი, მაგრამ როცა ჩემი ოქროსფერი კაბა დავინახე დახეული, მწარე ცრემლებით ავტირდი, არ ვიცი, ამბობენ, ხარებს წითელი ფერი აღიზიანებთო, ჩვენი ძროხა კი ყვითელმა ფერმა გადარია, გამოექანა და რქებით ღობის გადაღმა გადამაფრინა, როგორც მერე ბიძაშვილები მიყვებოდნენ. რატომღაც ტკივილი არ მიგრძვნია, ეტყობა, მთელი დარტყმა ჩემს ულამაზეს ოქროსფერ კაბაზე მოვიდა, დიდხანს მეჭირა ხელში ქვედა ნაწილის დახეული და დაძონძილი ნაჭრები. როცა მივხვდი, რომ აღდგენა აღარ შეიძლებოდა, ნაგავში გადავუძახე. უკეთესი გექნებაო, მამშვიდებდა მთელი ბუნება: იქვე ჩიტები ჟღურტულებდნენ, ძაღლმაც ერთი-ორი დაიყეფა ჩემს გვერდით, ძროხას უჯავრდებოდა, კატამაც თავი გამისვა ნატკენ მუხლზე, ბიძაშვილებიც შემომეხვივნენ, ხელში ამიტაცეს და ციმ-ციმ შემიყვანეს სახლში. დღემდე არ მავიწყდება, ბალერინას ის ოქროსფერი კაბა და ყვითელი ფეხსაცმელები, რომლებიც მას მერე აღარც ჩამიცვამს.
Tuesday, March 12, 2019
სიყვარულზე ბევრი დაწერს კიდევ
სიყვარულზე ბევრი დაწერს კიდევ,
დააწყვეტენ გიტარასაც სიმებს,
მთვარეს დარდით ჩამოვაცლი სხივებს,
მზეს გაჩუქებ, დაგიძახებ პირმზეს.
მსურს, ამბორი გამოვგზავნო ცისკრის,
ვარდს და იას ვახდევინო ღალა,
გამიღიმე, გეფიცები სინდისს,
მაგ ღიმილში მეც ვიცოცხლებ მარად.
დააწყვეტენ გიტარასაც სიმებს,
მთვარეს დარდით ჩამოვაცლი სხივებს,
მზეს გაჩუქებ, დაგიძახებ პირმზეს.
მსურს, ამბორი გამოვგზავნო ცისკრის,
ვარდს და იას ვახდევინო ღალა,
გამიღიმე, გეფიცები სინდისს,
მაგ ღიმილში მეც ვიცოცხლებ მარად.
Sunday, March 10, 2019
თითქოს არ მინდა ვიყო მტყუანი
თითქოს არ მინდა ვიყო მტყუანი, ღმერთთან ლოცვებით დიალოგს ვმართავ,
ვანთებ სანთლებს და ვუკმევ საკმეველს, მაინც გულს მიხრავს იჭვების მახრა,
მაცლის იმედის ბოლო ნაპერწკალს, უაზრობის ძაფს ქარგაზე ართავს,
ძალადაცლილი ვებმი სარეცელს, თავთან ეშმაკი აღარ წყვეტს ხარხარს.
სურს მიმიზიდოს იუდას ვერცხლით, მომითუხთუხოს სიცრუის კერძი,
ვეღარ ვხედავდე ქვეყნის გასაჭირს, ნატვრის თვალს პირით მაწვდიდეს გველი,
მშობლიურ მიწას ეკიდოს ცეცხლი, ტყეში კვნესოდეს ნუკრი და შველი,
მე, დედოფალი, ტახტზე ვლაღობდე, ხალხი კი ებას ურემში ღვედით.
რად მინდა, ღმერთო, ასე ცხოვრება, თუკი არ გვექნა ფუძე და ჭერი?!
ჩვენს მიწაზეც თუ ვეღარ ვიხარეთ, უცხოტომელთა გაისმის ხმები,
თუ სასულეთშიც აღარ მოგვიღეს, ვეღარ შეგვიცნეს სისხლით და გენით,
ნუთუ, ნამდვილად უნდა დავბრმავდე, მშობელი დედის ვიგემო ხსენი...
თითქოს არ მინდა ვიყო მტყუანი, ღმერთთან ლოცვებით დიალოგს ვმართავ,
ვანთებ სანთლებს და ვუკმევ საკმეველს, მაინც გულს მიხრავს იჭვების მახრა...
ვანთებ სანთლებს და ვუკმევ საკმეველს, მაინც გულს მიხრავს იჭვების მახრა,
მაცლის იმედის ბოლო ნაპერწკალს, უაზრობის ძაფს ქარგაზე ართავს,
ძალადაცლილი ვებმი სარეცელს, თავთან ეშმაკი აღარ წყვეტს ხარხარს.
სურს მიმიზიდოს იუდას ვერცხლით, მომითუხთუხოს სიცრუის კერძი,
ვეღარ ვხედავდე ქვეყნის გასაჭირს, ნატვრის თვალს პირით მაწვდიდეს გველი,
მშობლიურ მიწას ეკიდოს ცეცხლი, ტყეში კვნესოდეს ნუკრი და შველი,
მე, დედოფალი, ტახტზე ვლაღობდე, ხალხი კი ებას ურემში ღვედით.
რად მინდა, ღმერთო, ასე ცხოვრება, თუკი არ გვექნა ფუძე და ჭერი?!
ჩვენს მიწაზეც თუ ვეღარ ვიხარეთ, უცხოტომელთა გაისმის ხმები,
თუ სასულეთშიც აღარ მოგვიღეს, ვეღარ შეგვიცნეს სისხლით და გენით,
ნუთუ, ნამდვილად უნდა დავბრმავდე, მშობელი დედის ვიგემო ხსენი...
თითქოს არ მინდა ვიყო მტყუანი, ღმერთთან ლოცვებით დიალოგს ვმართავ,
ვანთებ სანთლებს და ვუკმევ საკმეველს, მაინც გულს მიხრავს იჭვების მახრა...
რა უნდა ღამეს?
რა უნდა ღამეს, აფათურებს ჩემს სულში ხელებს,
ეს ფერწერული პეიზაჟიც დაფარა ჭვარტლით,
სადაც მეგონა, იშლებოდა ია და ვარდი,
შეჭურვილია მავთულებით და ეკალ-ბარდით.
რა უნდა ღამეს, ამოუცნობ სურვილთა მეფეს,
დაუტანია შავი ღრუბლით ლიახვიც, მტკვარიც
და სიჩუმეში ისმის მხოლოდ ჩივილი მთვარის,
ისიც ზეცაში დასეირნობს დარდისგან მთვრალი.
ეს ფერწერული პეიზაჟიც დაფარა ჭვარტლით,
სადაც მეგონა, იშლებოდა ია და ვარდი,
შეჭურვილია მავთულებით და ეკალ-ბარდით.
რა უნდა ღამეს, ამოუცნობ სურვილთა მეფეს,
დაუტანია შავი ღრუბლით ლიახვიც, მტკვარიც
და სიჩუმეში ისმის მხოლოდ ჩივილი მთვარის,
ისიც ზეცაში დასეირნობს დარდისგან მთვრალი.
Thursday, March 7, 2019
გამონათქვამები
მივბაძოთ ბავშვებს, ისინი ბედნიერები არიან მაშინაც კი, ტალახში რომ სხედან.
იმედის გარეშე სული ისე იტანჯება, როგორც ხორცი წყლის გარეშე, ის შავი ღრუბლებით დაფარულ მზეს ემსგავსება, რომელიც სხივებს ვეღარ ისვრის და ნელ-ნელა ინავლება.
"წამხედურობით ვაცი დამაკდაო", ალბათ გაგიგიათ, ნუ მიბაძავთ სხვებს, შეინარჩუნეთ ორიგინალურობა ყველაფერში და ყველგან და თქვენ იქნებით თქვენ!
იმედის გარეშე სული ისე იტანჯება, როგორც ხორცი წყლის გარეშე, ის შავი ღრუბლებით დაფარულ მზეს ემსგავსება, რომელიც სხივებს ვეღარ ისვრის და ნელ-ნელა ინავლება.
"წამხედურობით ვაცი დამაკდაო", ალბათ გაგიგიათ, ნუ მიბაძავთ სხვებს, შეინარჩუნეთ ორიგინალურობა ყველაფერში და ყველგან და თქვენ იქნებით თქვენ!
Saturday, March 2, 2019
Московский парк, Ия Диаконидзе (მოსკოვური პარკი, თარგმანი მაია დიაკონიძისა)
Московский парк, Ия Диаконидзе
По вечерам наведаюсь к нему,
Цветущей липы запах незабвенный,
Разносится, кружится по ветру.
Сяду и замру на старой лавке,
Усталость сбросив, аромат вдохну,
Всплывут картины детства в старом парке,
Растрогавшись, слезу я с глаз смахну.
И вспомнится Тбилисский старый дворик,
Мне десять лет, мы бегаем с сестрой,
И голос мамы нам, беспечным, вторит,
"Уж поздно дети, вам пора домой!"
Сижу, листаю памяти страницы,
На скрипке пилит молодой сверчок,
Мне б заблудиться в маминых ресницах,
Уткнувшись тихо в теплое плечо.
მოსკოვური პარკი, - ჯადოსნური ჩემთვის,
საღამოხანს ხშირად ვესტუმრები მას,
აყვავებულ ცაცხვთა ჩაუქრობი ცეცხლი
სურნელების ფრქვევით მიმოყვება ქარს.
გავრინდდები სკამზე, ჩამოვფერთხავ წამით
დაღლილობას, სურნელს ჩავისუნთქავ ღრმად,
ყრმობის სურათები აცურდება თვალწინ,
გულისაჩუყებით ამიცრემლებს თვალს.
გავიხსენებ თბილისს, ძველ პატარა ეზოს,
დასთან ერთად ვცელქობ, სულ ათი წლის ვარ,
- გვიანია ერთობ, შინ შემოდით, გეყოთ!
- უზრუნველებს გვესმის დედის ტკბილი ხმა.
ვზივარ, ვფურცლავ ხსოვნის გადაცრეცილ ფურცლებს,
ვიოლინოს ხერხავს ჭიჭნობელი ყრმა,
დედის წამწამებში ჩავიკარგო, მინდა,
წყნარად მივეხუტო მის უთბილეს მხარს.
,
Subscribe to:
Posts (Atom)