მამა (მოგონებებიდან)

 საოცარი ადამიანი იყო მამა, გვასწავლიდა ხატვას, ქანდაკებას, ძერწვას, ჭადრაკს, რა თქმა უნდა, სკოლის საგნებთან ერთად. ამის გარდა, თავისუფალ ჭიდაობას. ამისთვის სპეციალური საჭიდაო ლეიბიც კი გვქონდა შეძენილი, იმაზე ვჭიდაობდით, ათასნაირი ილეთი ვიცოდით, ბოქსშიც კი ვვარჯიშობდით, ალბათ, გაგიკვირდებათ, გოგონებს ჭიდაობა რად გინდოდათო, მაგრამ მამა ვაჟკაცებივით გვზრდიდა, რომ არავის დავეჩაგრეთ. ტოლს არ ვუდებდით სამნი დანი ბიჭებს სირბილში, ხტუნვაში, ფარიკაობაში, ტანვარჯიშში, ორთაბრძოლებშიც კი, ამით ძალიან ამაყობდა. სახლში გვქონდა ჩამოსაკიდი რგოლები, კალათბურთის ფარი და რა აღარ, ზრუნავდა ჩვენს (ხუთნი ვიყავით) ყოველმხრივ განვითარებაზე. წარმოიდგინეთ, რა რთულია ამდენ ბავშვთან გამკლავება,მკაცრი იყო, მაგრამ სამართლიანი. უზარმაზარი ბიბლიოთეკა გვქონდა, წიგნი არ იყო დარჩენილი სახლში, რომ არ წამეკითხა. ყველაზე კარგი საჩუქარი ჩვენს ოჯახში წიგნი იყო, დღეს მისი ადგილი კომპიუტერმა დაიკავა, მაგრამ არაფერი სჯობია სტამბიდან ახალგამოსული წიგნის სურნელს. შეაყვარეთ წიგნები თქვენს შვილებს და შვილიშვილებს და ისინი შეიძენენ მთელ სამყაროს!

უკვე ვეაღარ ვასრულებთ ქართველები მისიას

 ადიდებულ მდინარეს მიაქვს, ვხედავ, ქართველი 

არსაიდან არაა ჩანს მშველელი და მაშველი,

იქნებ ფასი დაუგდონ ზეთს, ვერ ვრჩები ნისიას,

უკვე ვეღარ ვასრულებთ ქართველები მისიას,

გადარჩენა სამყაროს ოდითგანვე გვეწადა,

მარტო მედეასათვის ხარკი უნდა ეხადათ,

მაგრამ ვატყობ ქვეყანას სულ ცალ ფეხზე ვკიდივართ,

დღეები კი წანწალით, უსახურად მიდიან,

ეჰ, ნეტავი იმედის ვარსკვლავები მენახა,

მზეს ოქროსფერ ქათქათას ჩვენთვის გამოენათა,

ახლა ჭირისუფალად დავდგომივარ ქვეყანას,

მაინც არა ვღონდები, ჟამს მივუსწრებ ფეხადაც.

ყვავილებიც იშლებიან ჩემთვის (სიმღერა) შეასრულა მაია სიჭინავამ

 მგონია, რომ მიგალობენ ჩიტები,

ყვავილებიც იშლებიან ჩემთვის, 

ბოროტებას ამ მიწაზე რა უნდა,

როცა გული სიამისგან მღერის,

ჰაერივით რომ ევლები ქარაფებს,

გადაჰყურებ ხეობებს და ხევებს,

კალმახი რომ ეგებება ჩანჩქერებს,

შენ კი გიჟურ მზიანეთის ჩქერებს.

ნეტავ, მეტი რაღა უნდა  ინატრო,

გული როცა მხოლოდ ამას ეძებს,

დილით ისევ გაგიღიმებს აპრილი

და დალოცავ შენი ქვეყნის ედემს.

უ ა ხ ლ ე ს ი ს ა ქ ა რ თ ვ ე ლ ო, ავტ. იოსებ მაჭარაშვილი

 ვისაც ლექსის პირუთვნელად შეფასება შგიძლიათ, შეაფასეთ - "უახლესი საქარველო".

---------------------------------------

უ ა ხ ლ ე ს ი ს ა ქ ა რ თ ვ ე ლ ო

...

სიბრძნე მოკვდა... მაგრამ, ჭკუამ პრაგმატიზმი გაზარდა...

დრო დამთავრდა - დიდებულთა, გმირთა, (მკლავით მაგართა)...

რადგან დროა - მედროვეთა, მლიქვნელთა და ანგართა...

გაქრა - „ჩოხა“, „ჩიხტიკოპი“, „ბოხოხი“ და „ ხაბარდა“...

პოეტური საქართველოც ისტორის ჩაბარდა!

სანამ, ბედი, რომანტიკულ რომანს დამიიგნორებს,

მოიწონებს უბობოქრეს გრიგალებს და ციკლონებს...

თუმცა, ლექსის ლამაზ სტროფებს და ფრთხიალა სტრიქონებს,

(როგორც ფერთა ლამაზ გამმებს, როგორც ცას და ცის ტონებს),

მინავლული მთვარის შუქი სიზმარივით იგონებს!

ჭკუა კვდება... (სადაც უფრთო სისულელე გვიმონებს)...

მაგრამ, ფრთებად გადაქცეულ გრიგალებს და ციკლონებს,

(როგორც სულის ვარსკლავებად მოკაშკაშე სტრიქონებს,

როგორც ფერთა ლამაზ გამმებს, როგორც მზეს და მზის ტონებს),

უახლესი საქართველო იწუნებს თუ იწონებს?!

...

ვეკითხები საქართველოს,- (გმირები რომ აღზარდა),

გმირთა სულის პოეზია(ც) ისტორიას ჩაბარდა?!

მაია დიაკონიძის პასუხი:

არ ჩაბარდა, კვლავ დავყვებით გრიგალებს და ციკლონებს, 

მხოლოდ ასეთ ქართველებს და საქართველოს ვიგონებთ, 

დანარჩენი ჩაბარდება მტვერს, მივძახებთ ხაბარდას, 

ვიტყვით ჩვენი თვალის ჩინი კვლავ აღზევდა, აყვავდა.

ბავშვობის მოგონებებიდან

    სასწაული იყო, მაგრამ ბავშვობაში შაქრიან პურს ვჭამდი ხოლმე, ზედ წყალსაც მოვასხამდი და იმ დღეს აუცილებლად მივიღებდი წერილს დედასგან ან მამასგან, რომლებიც ჩვენ უკრაინაში ბებიასთან გვტოვებდნენ, თვითონ საქართველოში ბრუნდებოდნენ, აბა, სამ თვიან შვებულებას ვინ მისცემდა?! მეც ძალიან რომ მომენატრებოდნენ მშობლები, ეს საიდუმლოება ერთმა გოგონამ მასწავლა, ალბათ, ჯადოქარი თუ იყო, პურის ნაჭერს მოვიჭრიდი, შაქარს მოვაყრიდი, წყალსაც მოვასხამდი, ნეტავ, რა მაჭმევდა?! იმ დღეს თუ არა, მეორე დღეს წერილი გარანტირებული მქონდა. თუ სიზმარში სისხლს ვნახავდი, დედა ან მამა ჩამოვიდოდა. ახლა ვფიქრობ, არსებობს რაღაც უხილავი ძაფები, მშობლებს და შვილებს ერთმანეთთან რომ აკავშირებს და ისინი სიკვდილის მერეც არ იკარგება, ეს კავშირი სამუდამოა, ასე ვფიქრობ და რა ვქნა?!

ზვიად გამსახურდიას!

 შეწირულო შვილო და შეწირულო მამაო,

ქვეყანაში ჩვენსაში აცივდა და დაზამთრდა,

იყიდება ყოველი, გაჰყიდიან მამასაც,

გოჯი მიწაც არ გვრჩება, აუწიეთ მაზანდა!

შეწირულო შვილო და შეწირულო მამაო,

აღარ აგაზაფხულდა, არ აყვავდა, არ დათბა,

სისხლით სავსე ჭურვებით აუვსიათ ჭურები,

მიწამ ვეღარ გაუძლო, ნაწილებად გადასკდა.

შეწირულო შვილო და შეწირულო მამულო, 

უზნეოთა ხუშტურებს ეს ქვეყანა გადაჰყვა,

მომავალიც არა ჩანს, ძროხაც დაშრა მეწველი,

სამუდამოდ ჩავკეტავთ დარუბანდს და დარაბას.

შაირობა მაია დიაკონიძე, ზურაბ ქობალია

მაია დიაკონიძე:

დავხტივართ და დავრბივართ,

თავს ვიწონებთ "მე"-თი,

"მე" და "მე"-ს რომ გავიძახით,

დაგვერქმევა თხები.

ზურაბ ქობალია:

უფრო ბატკანი მგონიხარ,

ან კიდევ იქნებ, ცხვარი,

თხას რა ხელი აქვს შენთანა,

არ ჩანხარ ეგრე ცხარი...

მაია დიაკონიძე:

ცხარი არა ვარ ნამდვილად,

არც მით უმეტეს, ცხვარი,

კლდეებზე მიყვარს რონინი,

ვგონებ, უფრო ვარ თხაი.

ზურაბ ქობალია:

კლდეებზე მორონინეა

თხის გარდა, კიდევ ჯიხვი,,

ახლა გამიჩნდა იდეა,

დღეს ამას იქით ვითვლი...

ჯეირანიც და არჩვებიც

ლაღად დახტიან კლდეზე,

ბედი რომ მქონდეს არჩევნის,

არ ვინადირებ თხებზე...

მაია დიაკონიძე:

გინდათ თქვათ, არჩვი მჯობია,

ჯეირანი ან ჯიხვი?!

მათზე ნადირობს ამჟამად

ან მამაცი ან ბრიყვი,

თქვენ რომელ კატეგორიას

განეკუთვნებით, იცით?!

ზურაბ ქობალია:

მაგის დადგენას ვცდილობ და

არც მეცილება არვინ,

შენ არ მგონიხარ არც ერთი,

შენ ნახატი ხარ კალმით...

მე მონადირედ ვეხეტე,

მოვვლე კლდენი და ხევნი,

აღარ ვნადირობ აწ უკვე,

დასვენების მაქვს დღენი.

მაია დიაკონიძე:

ნამდვილად, დასვენების დღე

მონადირესაც სჭირდება,

თორემ არ იცი, ხიფათი,

საიდან გამოფრინდება,

ქალიც ხომ ეშმას შვილია,

სილამაზით და სიკარგით,

სჯობს თავი რომ აარიდოთ,

ელანძე არის ხიფათი.

ზურაბ ქობალია:

ქალი თუ ეშმას შვილია,

ვერ ვიფიქრებდი, მეტწილად

ნაქანდაკარი მეგონა

ჩემივ გულ-მკერდის ნეკნიდან!..

ვფიქრობდი, ჩავიხუტებდი,

დავაბრუნებდი მის ალაგს,

ხიფათზე ვერც ვიფიქრებდი,

აწი აღვმართავ თეთრ ალამს!..

მაია დიაკონიძე:

თეთრი ალამის აღმართვა

ნამდვიალად უპრიანია,

ქალი თან კაცის ნეკნია,

თან ჯოჯოხეთის ალია,

მასთან ხუმრობას არ გირჩევ,

რომ გაგაფრთხილო ვალია,

მოგინადირებს, დაგნაცრავს,

მასზედ ნუ მიგდის თვალია.

ზურაბ ქობალია:

ეჰ, ჩემო კეთილმსურველო,

მივიღე რჩევა მე შენი,

როგორც წესი და რიგია,

როგორც ეგ რაინდს შეჰშვენის.

თუმც უკვე დანაცრული ვარ,

გულს დაკოდილი ნადირი,

ხუმრობის, აბა, რას მამჩნევ?!.

ისე ვთქვი ჩემი წადილი...

არ მინდა ისე მოვიქცე,

თვალ ვერ გისწორო ხვალ დილით,

ჩემო ნეკნოვ და ტკივილო,

გამოგვისწორდეს ამინდი!..

მაია დიაკონიძე:

გამოსწორდება ამინდი,

გარეთ ხომ გაზაფხულია, 

აყვავილდება ყვავილნი, 

მათ მიეც შენი გულია.

ზურაბ ქობალია:

გმადლობ, რომ მამისამართებ,

თუმც, გული თავად იელვებს,

თავადაც იცის ვის ეძღვნას:

ვარდებს, ქალებს თუ იელებს!..

მაია დიაკონიძე:

მართალსა ბრძანებთ, ეგ გული 

ვის უძღვნათ,თქვენი საქმეა,

ჩემი გული კი სხვას ვუძღვენ,

ნაღდი და ფაისაღია.